Barmhartig zijn

Overweging op de 24e zondag door het jaar (jaar C)

Lezingen: Exodus 32,7-11.13-14; 1 Timoteüs 1,12-17; Lucas 15,1-10

Iedere dag vind je in de krant twee kleine tekeningen, die bijna hetzelfde zijn, maar waarin je toch tien kleine verschillen kunt ontdekken. Je moet goed kijken en zoeken, maar uiteindelijk zijn ze wel te vinden. In de lezingen van deze dag zijn, als je goed zoekt, ook een paar details te vinden. Details die de moeite waard zijn om iets beter te bekijken.

Om te beginnen de eerste lezing. Als het volk in de woestijn een stierenbeeld heeft gemaakt, dan wordt Mozes daarop aangesproken: 'het volk dat jij uit Egypte hebt geleid,' briest God. Het lijkt wel alsof het Mozes zijn schuld is. Maar even later, als Mozes aan zijn verweer begint, wordt de bewijslast omgekeerd. 'Waarom boos zijn op het volk, dat U uit Egypte hebt geleid?' Mozes legt de verantwoordelijkheid dus terug bij God. Een ander opvallend detail is, dat God zegt: 'Ik zal dit volk in mijn woede vernietigen, maar jou – Mozes – zal ik een groot nageslacht geven.' En dan herinnert Mozes diezelfde God aan zijn belofte die hij deed aan de voorvaderen: niet alleen Mozes, maar heel het nageslacht van Abraham, Izaäk en Jakob zal talrijk zijn.

Geijkte wegen verlaten

Overweging op het feest van de Openbaring des Heren

Lezingen: Jesaja 60,1-6; Efesiërs 3,2-3a.5-6; Matteüs 2,1-12

Er zijn verschillende manieren, waarop je een reis kunt maken. Sommige mensen kiezen ervoor om een georganiseerde reis te boeken. De route, de hotels en de bezienswaardigheden staan op voorhand vast. Het zal vast een hele mooie reis worden. Andere mensen zijn misschien wat avontuurlijker. Zij zoeken zelf hun route uit, overnachten in een eenvoudig bed and breakfast en leren de omgeving kennen door niet de geijkte attracties te bezoeken, maar liever het achterland. Beide manieren hebben hun charme. Maar de vraag is, hoe je de aard van het land nu het beste leert kennen.

Detail van de kerststal in de r.-k. Onze Lieve Vrouwekerk,
 Vlissingen

Soms moet je afwijken van de gebaande paden om te ontdekken, wat nu echt van waarde is. Om te leren zien, waar het nu werkelijk om draait. Neem nu het verhaal van de wijzen uit het oosten, zoals de evangelist Matteüs ons dat vertelt. Wij lezen dit verhaal vaak met de bril, die de geschiedenis ons heeft mee gegeven. En die geschiedenis geeft in de kerststal plaats aan drie koningen. Maar in het verhaal zelf, als je het goed leest, staat geen 'drie' en er staat geen 'koningen.' Er staat: wijzen'. Dat kunnen er twee zijn geweest, maar misschien ook acht. Deze wijzen zijn dus geen koningen, zij zoeken een koning. In het verhaal van Matteüs worden er slechts twee genoemd: koning Herodes en de koning van de Joden. En die twee koningen staan qua betekenis diametraal tegenover elkaar.

Ultieme vrijheid?

Filmrecensie van Into the Wild (2007)

Regie: Sean Penn

Beschouwend, zelfbewust, eigengereid en intelligent: zo gaat Christopher McCandless op zoek naar de ultieme vrijheid. Alles uit zijn verleden wil hij achter zich laten, omdat hij de zoektocht naar de essentie van het leven belangrijker vindt dan de pure gerichtheid op materiële rijkdom en het gesetteld zijn, die hij bij zijn ouders ziet. Doel van zijn zwerftocht is Alaska, waar hij een verlaten bus vindt in het midden van de wildernis. Daar vindt hij de eenzaamheid die hem dicht bij de begeerde vrijheid brengt.

Radicaal

In deze road movie gaat het om een spirituele zoektocht, die langs verschillende stadia verloopt, door de regisseur ingedeeld als: geboorte, adolescentie, familie en het vinden van wijsheid. Om die spirituele zoektocht te kunnen volbrengen laat Christopher radicaal los wat hem aan het verleden bindt. Na het behalen van zijn high school verbreekt hij de band met zijn ouders en zus volkomen. Hij neemt alleen mee wat noodzakelijk is voor onderweg, wist alle sporen uit waardoor hij gevonden kan worden door zijn familie, geeft zijn spaargeld - totaal $ 24.000 - aan de liefdadigheid, verbrandt zijn laatste dollars en neemt de naam Alexander Supertramp aan (tramp is in het Engels de aanduiding voor een dakloze, een zwerver). Ook in dit pseudoniem zoekt de hoofdfiguur dus het radicale: hij wil geen gewone, maar een superzwerver zijn.

God zoekt óns

Overweging op het hoogfeest van Kerstmis

Lezingen: Jesaja 9,1-3.5-6; Lucas 2,1-14

Heb je dat nou ook wel eens? Je bent op zoek naar iets, dat je dringend nodig hebt – en je kunt het maar niet vinden. Bijvoorbeeld een recept van een hoofdgerecht dat je maar eens per jaar gebruikt of misschien wel een bepaalde foto. Hoe je ook zoekt, het komt niet boven water. Maar in al dat zoeken, kom je weer wel een foto tegen, die je al lang kwijt was, maar die toch heel dierbaar voor je is. Zo vallen je soms dingen in handen, waar je helemaal niet naar zocht, maar die toch heel bijzonder voor je zijn. Er zijn mensen die dit toeval noemen, maar anderen zeggen dan, dat het zo moest zijn. Het valt je letterlijk toe, het moest op je weg komen.

Met kerst zoeken wij momenten van harmonie en vrede in de wereld waarin wij leven. Ook in de loop van het jaar doen we dat, maar het lijkt wel alsof we er met kerst nog meer behoefte aan hebben. We zoeken naar momenten van gezelligheid en warmte, naar lichtpuntjes in het donker, naar sprankjes van hoop en rechtvaardigheid in onze wereld. En we doen er ook alles aan, om die positieve momenten dichterbij te halen en waar te maken. De gezamenlijke kerstmaaltijd, waar we graag van smullen en samen rond de tafel zitten; de verlichting die de laatste jaren al niet meer beperkt blijft tot de kerstboom maar ook buitenshuis duidelijk zichtbaar moet zijn; de acties als Serious Request waar we massaal aan mee doen of voor anderen misschien wel de bisschoppelijke Adventsactie – het zijn allemaal signalen van ons zoeken naar harmonie en licht, naar hoop en rechtvaardigheid. En misschien, misschien zijn het ook wel signalen van ons zoeken naar God in de wereld waarin wij leven.