zondag 18 februari 2018

3 x S

Overweging op Aswoensdag

Lezingen: Joël 2,12-18; Matteüs 6,1-6.16-18

Als je de nieuwste telefoon niet hebt, dan loop je in de ogen van sommige mensen hopeloos achter. Als je niet voldoende opkomt voor jezelf, dan ben je  een een watje, menen bepaalde mensen. Als je niet voldoende in de aandacht staat, dan kom je helemaal nergens, denken een aantal mensen. We leven in een wereld, waarin de individuele mens in een razend tempo is opgeschoven naar het centrum van de belangstelling. Het individualisme, de aandacht voor mijn persoonlijke ontwikkeling, het idee dat je bent wat je hebt, – dat alles maakt dat we vaak weinig oog hebben voor waar het in het leven nu werkelijk op aankomt.

Juist de tijd van veertig dagen, die vooraf gaan aan het Paasfeest, geven ons de gelegenheid om over deze dingen eens goed na te denken. Waar komt het nu echt op aan in ons leven? Waar draait het werkelijk om? Waar zijn we mee bezig, en hoe zou het beter kunnen? Wat maakt ons nu echt tot gelukkige mensen?


Twee manieren

In het evangelie stelt Jezus twee manieren van leven tegenover elkaar. Er is de manier van leven die gericht is op het uiterlijk, en de manier van leven die gericht is op het innerlijk. De eerste manier vind je terug bij mensen die gerechtigheid beoefenen, bidden en vasten met het doel dat het door anderen zal worden gezien. De tweede manier zie je juist bij mensen, die aalmoezen geven, bidden en vasten met het doel dat het door God wordt gezien. En je kunt je afvragen: waar worden mensen nu werkelijk gelukkiger van? En ook: waar worden mensen in essentie nu beter van?


Leven op het uiterlijk lijkt misschien wel heel mooi, en vaak is het ook erg indrukwekkend, maar de vraag is dan altijd, of de binnenkant daarmee in overeenstemming is. Als de buitenkant schittert en glanst, maar tegelijkertijd is de binnenkant leeg en hol, dan stelt ook die buitenkant niet zoveel voor. Leven op het innerlijk is heel anders. Het is meestal niet zo imponerend, staat vaak ook minder in de spotlight, maar geeft wel meer vulling aan je leven, meer voldoening ook.

Bekering

Het is de manier van leven, die ook in de eerste lezing wordt beschreven. Het scheuren van je kleren was een uiterlijke manier om te laten zien, dat je tot bekering wilde komen. Bekering is op zich een prima zaak, maar het moet niet blijven steken in uiterlijk vertoon. Het moet ook echt van binnenuit komen. Daarom staat er: scheur je hart en niet je kleren. Het komt aan op de binnenkant, op het essentiële in je bestaan, op de kern van je leven als mens.

En daarom laat Jezus een duidelijke voorkeur zien voor een manier van gerechtigheid beoefenen, van bidden en van vasten, die van binnenuit komt. Deze drie manieren om tot inkeer te komen worden tegenwoordig wel aangeduid als de drie S-en: gerechtigheid beoefenen komt neer op solidariteit, bidden heeft te maken met je spiritualiteit en vasten betekent dat je leeft met een zekere soberheid. Solidariteit, spiritualiteit en soberheid vormen de essentie van de voorbereidingstijd op Pasen.

Solidariteit

Onze solidariteit met mensen in nood krijgt handen en voeten in de Vastenactie. Onze steun – financieel en vooral moreel – wordt gevraagd voor de  bewoners de regio Mbala in Zambia. De Zusters van het Heilig Hart van Jezus en Maria hebben het Households In Distress-programma opgezet in 1991. Het doel van het HID-programma is om de impact van aids te verminderen via voorlichting en goede gezondheidszorg en door mensen te helpen in hun eigen levensonderhoud te voorzien. De zusters zijn de enige grote religieuze hulporganisatie in deze regio die op het gebied van HIV en aids werkt. Maar laat je linkerhand niet weten wat je rechterhand doet.

Onze spiritualiteit, ons gebed, de manier waarop we ons bezinnen op ons leven met en voor elkaar, zou in deze veertig dagen een extra impuls kunnen krijgen. Er zijn verschillende manieren waarop je een stukje spirituele voeding kunt vinden, maar een van de manieren is bijvoorbeeld om mee te doen aan de speciale vieringen in onze kerken. Maar ook kun je tijd maken voor stilte, kun je in een gesprek de diepte opzoeken, kun je een artikel of een boekje lezen dat je helpt om spiritueel verder te komen.

3 x S

Met de soberheid tenslotte hebben we het misschien wel het moeilijkst de laatste twintig, dertig jaar. Eigenlijk gaat het dan over je eigen leefstijl. Hoeveel heb je werkelijk nodig om als mens te kunnen leven? Zou je toe kunnen met een beetje minder? En wat is dan voor jou de beste manier om met dat beetje minder toch een goed en rijk gevuld leven te hebben? Wat kun je doen om de duurzaamheid van je leefwereld te bevorderen? Is het mogelijk om in plaats van de auto een keer de fiets te nemen? Kun je het een avond zonder TV stellen? En wat doe je dan met de tijd die je over hebt? Lukt het om je eet- of drinkgedrag te veranderen? En wat leer je daarvan over je eigen normen en waarden?

Zo kunnen we in deze veertig dagen ons oefenen in 3 x S: solidariteit, spiritualiteit en soberheid. Daardoor kunnen we ons oefenen in het leven volgens de binnenkant, zodat we beter zien wat nu in de kern van belang is in ons leven. Niet de gerichtheid om onszelf, maar op de ander en op God.